Gelecek Kaygısının Sınav Kaygısına Etkisi
‘Geleceğe dair kaygı ve endişeniz yüksek mi? Gelecek belirsiz ve karanlık mı görünüyor? ‘İstediğim şeyler için çaba sarf etmeme gerek yok, nasılsa olmayacak’ diye mi düşünüyorsunuz? ‘Bu güne kadar istediğim şeyler olmadığına göre bundan sonra da olmaz, en iyisi hiç uğraşmamak’ düşüncesi zihninizde dolaşıp duruyor mu? ‘Şans bana gülmüyor ve gülmeyecek, kendimle ilgili bir şeyleri değiştiremeyeceğime göre uğraşmaya gerek yok’’ gibi düşünceler sınav yaklaştıkça daha da mı artıyor?
Gelecek Kaygısı…
Gelecek kaygısı gerek üniversite sınavına hazırlanan gerekse üniversitede mezuniyete yaklaşan gençler için kariyer planları ile ilişkili olmasından dolayı önemli bir kaygı etkenidir.
Geleceğin bilinmezliği, belirsizliği ve bu günden kontrol edilemez oluşu, kendi kariyer yolunu çizmeye çalışan bir genç için kuvvetli bir kaygı tetikleyicisi olabilir. Belirsizlik artıkça kaygı artar, kaygı arttıkça belirsizlik… ve bir süre sonra bu kısır döngünün içinde sıkışıp kalmış umutsuz bir genç ortaya çıkabilir.
Gelecek kaygısına, gelecekle ilgili olumsuz düşünceler, düşük öz yeterlilik ve problem çözme becerisinin düşüklüğü de neden olabilir. Geleceğe dair sürekli olumsuz duygu ve düşüncelere sahip kişiler; olayları, durumları anlama, değerlendirme ve çözüm üretme noktasında zorluk yaşarlar. Bir süre sonra umutsuzluk, karamsarlık, kötümserlik içinde kendini bulan kişi geleceğe dair umudunu yitirebilir, kendine olan inancını kaybedebilir.
Olumsuzluk Önyargısı
Olumsuz düşünceler kişiyi üzgün, karamsar ve umutsuz hissettirir. Çoğunlukla düşünsel olan bu durum kontrol edilemediğinde gerçekte o kadar kötü bir senaryo yaşanmıyor olsa bile düşünsel olarak kendinizi en kötü sonda yakalayabilirsiniz. Olumsuzluk önyargısı, olumlulardan çok olumsuzları daha yoğun hissetme anlamına gelir. Kişinin kendini zihinsel olarak çoğunlukla olumsuz bir durumda hissetmesi böylece günlerini mahvetmesi de demektir. Uzun süre olumsuz düşüncelerle kalmak kaygıyı artırır ve kişiyi iş yapamaz hale getirebilir.
Gelecek Kaygısını Kontrol Edebilmek İçin…
İçsel olarak sizi kaygılandıran sebepleri netleştirin ve bunları çözmek için duygularınızı fark ederek çözüm odaklı yaklaşın.
Zihinsel olarak değiştiremeyeceğiniz şeyleri kabullenin. Değiştirebileceklerinizi nasıl yapacağınız üzerine odaklanın.
Kendi geleceğinizi daha pozitif inşa edebilmek için yol haritanızı çizin.
Ayrıca…
İyi Uyku: Bedeninizin zihninizin dinginliğe ulaşması için kaliteli bir uyku ihtiyacınızı görmezden gelmeyin.
Egzersiz: Egzersiz sırasında salgılanan ve mutluluk hormonları olarak da bilinen endorfinler kaygının kontrol edilmesinde son derece destekleyicidir. Doğal ağrı kesici özelliği gösteren bu hormonlar, daha net ve pozitif düşünmenizi sağlar. Daha net düşündüğünüzde işlerinizi yavaşlatabilir ve akıl yürütebilirsiniz. Bu durum odaklanmanıza ve gelecek hakkında daha az endişe duymanıza yardım eder.
Derin Nefes: Nefesinize odaklanarak dikkatinizi şimdi ve şu ana getirebilirsiniz. Bilinçli olarak derin 5 – 10 nefes almak, kaygınız bedeninizi ani olarak etkisi altına almaya başladığında kontrol edebilmeniz için size yardım edecektir.
Kaygınızı Konuşun: Yanında kendinizi rahat ve güvenli hissettiğiniz kişilerle kaygınız üzerine konuşun ve gündelik hayatınıza daha pozitif devam edin.
Geçmişe Takılıp Kalmayın: Olumsuz otomatik düşüncelerin sizi etkisi altına almasına izin vermeyin. Geçmişe bakın, olanları adlandırın ve ‘Yine aynı sonuçla karşılaşacağım’ diye düşünmeden size iyi gelecek yeni bir yol çizin.
Zamanı Sınırlayın: Kendinize örneğin 3 dakika zaman verin ve 3 dakika boyunca kaygınız ile ilgilenin. En kötü senaryoyu yazın ve süre bittiğinde kendinize ‘Bu gerçekten olası en kötü sonuç mu?’ diye kendinize sorun. Cevap çoğunlukla ‘Hayırdır.’
Günlük Tutun: Kaygınızla ilgili tüm duygu, düşünce ve hislerinizi kendinizi sınırlamadan ve ilk aklınıza geldiği gibi yazın. Bakın ‘Siz, size ne demeye çalışıyorsunuz…’
Sorumluluk Alanlarınızı Netleştirin: İçinde bulunduğunuz tüm koşulları istediğiniz gibi değiştiremezsiniz. Kendi sorumluluk alanlarınızı netleştirin ve değişim için çabalayın. Sizin sorumluluk alanınıza girmeyen kısımları da kabullenme becerinizi geliştirin.
Plan Yapın: Değiştirmek istediğiniz şeylerle ilgili bir eylem planı hazırlayın. Acil ve önemli sıralaması yaparak günlük, haftalık, aylık planlarınızı yapın ve hemen başlayın.
Profesyonel Destek Alın: Bazen NE yapacağınız bazen de NASIL yapacağınız net değildir. Bazen de bunların üzerine tek başınıza yapacak gücü kendinizde bulamayabilirsiniz. Profesyonel bir destek alarak neyi nasıl yapacağınızı keşfedebilir, kendi gücünüze ulaşmak için destek görebilir ve zamanı verimli kullanarak yönetme becerinizi geliştirebilirsiniz.
Sonsöz Yerine…
Kendi kariyer yolunu çizmek için uğraşan gençler bu kısır döngüden çıkmak için kendi değerleriyle uyumlu bir planlama yapmalı, planı küçük parçalara ayırmalı, engelleyicilerini fark etmeli, içsel kaynaklarına yönelmeli ve farkındalığını artırarak hayallerinin peşinden koşmalıdır. Kendine olan inancı ve umuduyla…
