Siz de çocukları için her şeyin en iyisini isteyen, bunun için imkânlarını seferber eden ve onların mesleki olarak da mutlu ve rahat olmaları için çabalayan ebeveynlerden biri olmalısınız. Onların hayatlarındaki önemli seçimlerden biri olan meslek seçiminde de onlara doğru bir rehberlik yapmak zaman zaman sizi zorlayabilir. Meslek seçimi kararının, ergenliğin duygusal iniş çıkışlarının olduğu bir dönemde veriliyor olması, ebeveyn olarak sizin rolünüzün ve etkinizin daha belirleyici olmasını ve dolayısıyla sorumluluğunuzun artmasına sebep olabilir. Ve tam olarak bu durumda nasıl bir destek sağlayacağınızı bulmakta zorlanabilirsiniz.
Meslek Seçimi
Kişinin hayatında aldığı önemli kararlardan biridir. Üniversite sınavı öncesi tercih döneminde okul ve bölüm seçen bir kişi hayatında mesleki kariyeri ile ilgili önemli bir adım atmış olur yani yıllar boyunca çalışacağı mesleğini seçmiş olur. Aslında sadece mesleğini de seçmez. Aynı zamanda sosyal çevresini, ekonomik gelir düzeyini, günlük yaşam aktivitelerini ve alışkanlıkları gibi yaşamını iş dışında da düzenleyeceği diğer alanları da seçer.
Dolayısıyla bu durum hem ebeveyn hem genç açısından karar vermeyi daha zor bir hale getirir. Hangi özelliklere bakıyor olmak, kişiyi en doğru sonuca ulaştırır?
Meslek Seçimini Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Bunun için birçok özellikten bahsedebiliriz: popüler olan meslekler, ailede geleneksel yapılan meslekler, ebeveynlerin baskısı, arkadaşların ya da sosyal medyanın etkisi ile tercih edilen meslekler, ekonomik koşullar, kolay atanma beklentisi, çevre etkisi ya da baskısı, kişisel yetenek, ilgi, değer ve özellikler gibi birden fazla faktör, meslek seçimini etkilemektedir.
Birden fazla etkenin karar vermeyi zorlaştırdığı bu süreçte kişinin kendi özelliklerine uygun mesleği seçmesi ise şüphesiz ki onun hayatta daha başarılı ve doyumlu olmasına yardım edecektir. Bu da hayatının geri kalanında daha az kaygı ve stres anlamına gelir.
Ebeveyn Olarak Çocuğumuz İçin Neler Yapabiliriz?
Ergenliğin duygusal iniş çıkışlarının olduğu dönemde ne tamamen tek başına karar alması için yalnız bırakmalıyız ne de kendi fikrimizi dayatarak mutlaka bunu yapacaksın demeliyiz. İkisinin ortasında doğru bir rehberlik ile kendi kararını almasına yardım etmeliyiz. Ancak bunu yaparken de gerçekçi beklentiler içinde de olmalıyız.
Ebeveynlerin Çocuklarından Beklentileri
‘Çocuğum doktor olmalı, hem kazancı iyi hem de saygınlığı ayrıca içinde bulunduğumuz durumdan bizi de kurtarır.’ Diye düşünen bir ebeveynseniz, çocuğunuzun doktor olmaya isteği, yeteneği, merakı olup olmadığını bir kere daha gözlemlemenizde fayda var. Doktorluk onu heyecanlandıran, emek vermek isteyeceği ya da mizacına uygun olan bir meslek olmayabilir. Ayrıca doktorluğun çalışma koşullarını düşündüğünde elde edeceği kazancı istemeyebilir ya da çok daha fazlasını başka bir meslekte kazanacağını düşünebilir. Şüphesiz ki size de yardımcı olmak isteyecektir bununla birlikte meslek sahibi olduğunda nelerle karşılaşacağını bugünden tahmin edemeyeceği için istese de belki size maddi olarak beklentinizi karşılayacak yardımda bulunamayabilir. Ayrıca bu beklenti bile çocuğunuzu strese sokabilir.
‘Neyim var neyim yok çocuğumun eğitimi için harcarsam sonunda mutlaka istediğim gibi yetişmiş olur.’ Diye düşünen bir ebeveynseniz, bilginizi, tecrübenizi, maddi olanaklarınızı onun gelişimi için harcıyor olmanız çocuğunuzun gelişimine olumlu katkı sağlayacaktır. Ancak tüm imkânlarınızla onun için oluşturmaya çalıştınız biçim, çocuğunuzun kişisel özelliklerine uygun olmayabilir. Bu da her iki taraf için hayal kırıklığı yaratacaktır.
‘Ben olamadım o olsun, oğlum/kızım benim hedeflerimi gerçekleştirecek, bana imkân vermediler ben onlara veriyorum, onlar bunu yapar.’ Diye düşünen bir ebeveynseniz, belki çocuğunuz sizin hedeflerinizi gerçekleştirebilir belki de gerçekleştiremez. Çünkü bu sadece size sunulamayan imkânlarla ilgili değildir. Çocuğunuzun bambaşka bir hedefi olabilir, sizin beklentinizi karşılayacak şekilde yeteneği, merakı olmayabilir ya da sizin onun için düşündüğünüz iyi hayat onun için iyi olmayabilir. Sizin hedefinizi gerçekleştirmeye ve beklentinize cevap vermeye çalışmak onun beden ve ruh sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Ebeveynlere Doğru Destek İçin Tavsiyeler
- Doğru rehberlik yapabilmek için meslek seçimini etkileyen faktörler hakkında bilgi sahibi olabilir
- Her mesleğin gerekli ve kıymetli olduğunu çocuğunuza hissettirebilir
- Çocuğunuzun kendi yeteneklerini keşfetmesi için sportif ve sanatsal faaliyetlere katılımını sağlayabilir
- Kendi yetenek, ilgi ve değerleri çerçevesinde hedef belirlemesine yardım edebilir
- Mesleklerin doğal çalışma ortamlarını görmelerini ve o mesleği yapan insanlarla tanışmalarını sağlayabilir
- Karar alma becerisini geliştirebilmesi için küçük küçük kararları almasını teşvik edebilir
- Kendisi için sorumluluk alarak en doğru kararı almasını sağlayabilirsiniz
