Dijitalleşen Dünyada Geleceğin Meslekleri ve Ben
Dijitalleşmeyle beraber çok hızlı tükettiğimiz ya da tüketeceğimiz başka bir alan da mesleklerdir desek yanlış olmaz sanırım. On yıl öncesinde adını bile duymadığımız meslekleri aktif olarak bugün kullanınca önümüzdeki yılları tahmin etmekte zorlanıyoruz. Dolayısıyla gençlerin zihninde aynı sorular dönüp duruyor: ‘Hangi meslek gelecek yıllarda hala var olacak, ben hangi mesleği seçmeliyim ve ne yaparak bu sürece uyum sağlarım?’
Geleceğin Meslekleri Nelerdir?
Geleceğin meslekleri ile ilgili iki temel ayrım yapabileceğimiz kanaatindeyim ki benim gibi düşünen başkaları da var.
- Dijitale dayalı meslekler: Yapay zekâ, veri bilimcisi, robotik mühendislik, artırılmış gerçeklik geliştiricisi, 3D üretim mühendisi, nanoteknoloji mühendisliği, siber güvenlik uzmanları vb. dijital alanlarla ilgili meslekler
- Hizmet sektörü ile ilişkili meslekler: Bugün hali hazırda kullandığımız ve insani ihtiyaçlarımızı karşılamakla ilgili manav, kasap, terzi, marangoz, öğretmen vb hizmet alanları ile ilişkili meslekler. Belki tek farkla, uygulama şekilleri dijital dünyaya uyum sağlayacak şekilde tasarlanarak.
Burada aslında başka bir soru önümüze düşüyor:
‘Ben Hangi Mesleği Yapmak İstiyorum?’
Bu sorunun cevabı için Fütüristik Ufuk Tarhan’ın bir cevabı aslında formülü var:
‘Gelecekte içinde yer almak istediğiniz alanı ve işi seçin. Bu sizin gelecekteki mesleğiniz olacak. Örneğin; yenilenebilir enerji alanında, analist olarak çalışmak istiyorsanız, mesleğiniz yenilenebilir enerji analisti olacak.’
Nerede yer almak, hangi mesleği yapmak istediğinizi bulmak için kendi içinize dönüp ne istediğinizi netleştirme zamanı…
Kişisel Kariyer Planını Yaparken Hangi Değerler Seni Diğerlerinden Farklı Yapacak?
Özgüven Kariyer İlişkisi
Özgüven, kişinin yapmayı planladığı işi başarabileceğine olan inancıdır. Karşılaştığı bir olay ya da durumun üstesinden gelebilme, problemli durumlarla baş edebilme gücüdür.
Özgüveni yüksek kişiler kendi gelecekleri ile ilgili istek ve beklentilerinin farkında olup, gerçekleşmesi için sorumluluk alan, seçimler yapan ve eylemlerini sonuna kadar sürdürme gücü ve cesareti olan kişilerdir. Ayrıca bu kişilerin başarma isteğinin yüksek, yeni fikir ve deneyimlere açık, araştırmacı, meraklı, insanlar arası ilişkilerde girişken ve rahat olduğu gözlenir.
Özgüveni düşük kişilerin ise problemlerle yüzleşmekten ve zorlukları aşmak için çaba sarf etmekten çekindiği, çözüm yolları üretemeyeceğine inandığı bundan dolayı da endişeli, kaygılı ve umutsuz kişi olmaya eğilimli olduğu gözlenir.
Özgüven, kişinin kendi kariyer yolculuğunda kariyerini planlamasına, seçimler yapmasına, gelişim için risk alma cesareti göstermesine, problemler karşısında çözüm üretmesine, sorumluluk almasına, kaynaklarını doğru bir şekilde kullanmasına, ihtiyaçlarını fark etmesine ve kendine olan inancı ile pozitif yönde bir gelişim göstermesine katkı sağlar.

Esneklik ve Kariyer İlişkisi
Esneklik, zorlayıcı koşullar ile karşılaşıldığında alternatif çözüm yolları düşünebilme ve uygulayabilme becerisidir. En çok da belirsizliğin daha fazla olduğu zamanlarda kişiyi son derece rahatlatan bir değerdir. Gelecek kaygısı, kariyer planı gibi üniversite sınavına hazırlanan bir gencin gündeminde ciddi şekilde yer almaya başlayan ve üniversitede mezuniyete yaklaştıkça kişiyi daha fazla tedirgin eden belirsizlik, bilinmezlik ve kontrol edememe hali ciddi bir kaygı sebebidir. Çözüm ise esnek olup, alternatifler geliştirebilmekten geçer. Özellikle dijitalleşmeyle geleceğin öngörülebilirliği daha da zorlaşırken tek bir çözüm ile yol almak işi zorlaştırır. B, C planlarının olması ve değişimi yakından takip edip esneklik göstermek size fark attıracaktır.
Kişisel Sorumluluk ve Kariyer İlişkisi
Kişinin kendi hayatı ile ilgili sorumlulukları üzerine almasıdır. Bir kişi kendini ne kadar iyi tanırsa, o kadar isabetli kararlar alır, o kadar net yol haritası çizer, gelecek hazırlığını iyi yapar.
Sorumluluk duygusunun temeli çocukluğa dayanır. Küçük yaşta kendisine seçenekler sunulan ve tercih yapma hakkı verilen kişilerde sorumluluk duygusu gelişir. Bu kişiler aynı zamanda aldıkları kararların sonucunda ters giden bir şeyler fark ederlerse bunu başarısızlık saymaz, başkalarını suçlamaz, yaptığı işin sonucuyla yüzleşir, bedelini öder ancak tümünü öğrenme fırsatı olarak kullanır ve böylece gelişir. Kişiyi özgürleştiren de budur.
Uzmanlık ve Kariyer İlişkisi
T tipi insanları mutlaka duymuşsunuzdur. Bu insanların en önemli özelliği keyif aldıkları bir alanda uzmanlık düzeyinde bilgi ve pratiğe sahip olmanın yanında diğer alanlarla ilgili de fikirlerinin olmasıdır. Kendi uzmanlık alanlarının yanında farklı alanlardaki merakları bu kişileri kendi alanları ile daha da derinlemesine bilgi sahibi olmaya iter. Böylece doğal olarak birbirini besleyen bir sistemi yürütmüş olurlar.
Hangi alanda uzmanlaşmak, aranan kişi olmak, marka olmak istersiniz?
Öz Disiplin Ve Kariyer İlişkisi
Öz disiplin, kişinin duygularını, düşüncelerini, davranışlarını dışarıdan müdahale olmaksızın kendi kendine yönetme becerisidir. Her ne kadar disiplin deyince ilk akla gelen katı kurallar olsa da aslında planlı olmakla daha yakından ilişkilidir. Planlı olmanın denetleyicisi de kişinin bizzat kendisidir. Öz disiplin becerisi gelişmiş kişilerin kendilerinin, isteklerinin, zorlandıkları yerlerinin daha çok farkında olduğu ve zorlukları aşmak için özgün çözümlerini daha kolay bulduklarını biliyoruz.
Kendi denetimini içsel kaynakları ile yani öz disiplin ile yapan kişilerin kariyer gelişim süreci içerisinde bireysel ve mesleki özellikleri daha uygun değerlendirdiği, gerçekçi planlar yapabildiği ve ileriye dönük kararları daha kolay alabildiği gözlenmektedir. Ayrıca içsel denetimli kişilerin daha fazla kişisel sorumluluk alması ve gerçekçi planlar yapmasından dolayı daha olumlu kariyer geleceği algısına sahip olduğu bilinmektedir.
Dışarıdan denetime ihtiyaç duyan kişilerin ise daha fazla mesleki kararsızlık, kariyer basamakları ile ilgili karar vermede güçlük yaşadığı bilinmektedir.
Sonsöz Yerine…
Gelecek tüm bilinmezliği, belirsizliği ve kontrol edilemezliği ile geliyor. Böyle bakınca korkutucu bir tablo çizse de öngörülebilir oluşu insana ümit vaat ediyor.
Kendisinin, ihtiyaçlarının, beklentilerinin farkında olan ve zaman, enerji, emek gibi kaynaklarını kendi değerleriyle uyumlu bir hayat planı içine akıllıca yerleştirenlerin ve gereken çabayı ortaya koyanların geleceği aydınlık, tatminkar, dolu dolu olacak…
Ne dersiniz? Plan yapmaya başlayalım mı…

