Ders çalışma problemi neredeyse her evin ve/veya her eğitimcinin sıklıkla karşılaştığı problemlerin başında gelmektedir. Neredeyse ilkokulun başından lisenin sonuna kadar her eğitim düzeyindeki öğrencilerin ve dolayısıyla ebeveynlerinin ve öğretmenlerinin maruz kaldığı bir problemdir. Taraflar çoğunlukla da öfke gibi yoğun duygularla içinde bulunduğu açmazı karşıya iletmeye çalışır.
Cevaplanması gereken ilk soru ‘Ne oluyor da çocuklar uzun süren öğrencilik yılları boyunca ders çalışmak istemiyor?’, akabinde ise ‘Bir taraftan gerek öğretmenler gerek anne babalar ellerinden geleni yapmasına rağmen diğer taraftan da çocuklar öğrenciliği neredeyse ders çalışmakla ilişkilendirmiş olmalarına rağmen her iki taraf açısından böyle bir problem var?’…
Evet,
Çocukların akademik anlamda ders çalışmaya karşı isteksizliği toplumsal olarak çok yaygın olmasına rağmen doğru teknikler kullanıldığında çözülebilir de bir problemdir.
Öncelikle Sorunun Nedenini Tespit Edin
Çocuğunuza açık bir şekilde neden ders çalışmak istemediğini sorun: Açıkça bunu söylemek istemeyebilir. Okulda neler yaptığını, okula yeni başlıyorsa öğretmeni ve arkadaşları ile adaptasyon sorunu yaşayıp yaşamadığını, akran zorbalığına maruz kalıp kalmadığını anlamaya çalışın. Okulda olmaktan mutlu mu yoksa zorunlu olarak mı orada bulunuyor bunu netleştirin.
Öz güven problemi yaşıyor olabilir: Kendini yeterince okulda ifade edemiyor, utanıyor, çekiniyor, söylediklerinin komik bulunacağını düşünüyor olabilir.
Çocuğunuz ergenlik döneminde ise, ergenliğin kendine has özellikle değişen duygu durumlarından kaynaklanıyor olabilir. Sosyal ortamı ders çalışmaya karşı isteğini olumsuz yönde etkileyebilir, akran zorbalığına maruz kalıyor olabilir, farklı alanlarda olduğu gibi akademik anlamda da kendini arkadaşlarına ispatlamaya çalışıyor ancak yeterli karşılığı alamıyor olabilir, çalışma süresine ya da neyi çalışacağına kendisi karar vermek istiyor olabilir.
Çocuğunuzun öğrenme stilini ile ilgili olabilir: Herkes öğrenebilir ama herkesin öğrenme şekli farklıdır. Örneğin kimileri görerek kimileri işiterek kimileri de kendi tarzıyla deneyerek öğrenir. Öğrenemeyen kişi dikkatini toplamakta zorlanır, çabuk sıkılır, öğrendiğini hatırlamakta ve öğrendikleri arasında bağ kurmakta zorluk çeker. Bu da onu çalışmaya karşı isteksiz hale getirebilir. Çocuğunuzun öğrenme stilini fark ederek onun için kalıcı, doğru ve öğrenmeyi keyifli hale getirmek için bu teknikleri kullanabilir, merakının ve öz disiplinin gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz.
Beklentiler ile ilgili olabilir: Bazen anne babanın ya da öğretmenlerin çocuklardan sınıf birincisi, okul birincisi ya da denemelerden bütün sorularını çözmesini beklemesi gibi çocuğun içsel gerçekliğiyle uyuşmayan beklentiler çocuğu ders çalışmaktan uzaklaşabilir. Yani aslında çocuk ders çalışıyordur ancak ebeveyninin beklentisini karşılayacak şekilde ve sürede çalışmıyordur. Ebeveynleri açısından da çocuk, ders çalışmıyor gibi görünüyor olabilir.
Ebeveynlerin Hangi Davranışları Çocukların Ders Çalışmasını Engelliyor?
Çocuklarla yapılan çalışmalarda hangi ebeveynlik davranışlarının onları çalışmaktan uzaklaştırdığı sorulduğunda; çocuklar ‘eleştirilmeleri, kendilerine sürekli ders çalış denmeleri, kısıtlanmaları, kendilerine baskı uygulanmaları, sürekli ders çalışmaya zorlanmaları, sürekli kendilerine ne yapacakları söylemeleri, yapmayınca da harçlığından kesmek, arkadaşları ile buluşmasını engellemek ya da yüzüne bakmamak gibi sevgi ile ilişkilendirilebilecek daha duygusal ceza yöntemlerine başvurmaları’ gibi davranış örneklerini ifade etmişleridir.
Ebeveynler Neler Yapabilir?
Çocuklarınızın sizin sadece çocuğunuz olduğunu unutmayın: Ebeveynler zaman zaman kendilerinde eksik gördükleri şeyleri çocuklarında tamamlamaya çalışırlar. Çocuklarınızın sizin projeleriniz olmadığını, sizin kendinizle ilgili yapamadığınız şeyleri tamamlamak zorunda olmadıklarını, ayrı birer birey olduğunu lütfen kendinize hatırlatın. Onların geleceği için kaygılandığınızı ve en doğru şekilde desteklemeye çalıştığınızı biliyorum. Bunun uygulamadaki en uygun karşılığı, karşılıklı fikir alışverişinde bulunarak süreci bir iş birliği halinde götürmektir hele ki çocuğunuz bir ergense…
Çocuğunuz için ders çalışacağı uygun bir mekân ayarlayın: Bu kendi odası olabileceği gibi evdeki herhangi bir masa da olabilir, önemli olan dikkat dağıtıcıların çalışma ortamında bulunmamasıdır. Çalışma ortamının fiziksel koşullarını hazırlayın. Yeterli miktarda aydınlık, havalanmış ve ideal sıcaklıkta olmasına özen gösterin, olabildiğince evin içinden ve dışından gelebilecek sesleri izole etmeye çalışın. Çalışma masasında çalışacağı dersle ilgili ihtiyaç duyacağı her şey elinin altında olsun ve dikkat dağıtıcı diğer tüm şeyleri ortamdan kaldırın. Çocuğunuzun yaşı eğer küçükse neyi çalışacağını, çalışma süresini, molaları nasıl yapacağı ile ilgili bilgilendirin, yardımcı olun. Çocuğunuzdan beklentilerinizi gerçekçi tutun; onun yaşına, hızına, öğrenme şekline karşı daha sabırlı ve destekleyici olun.
Çocuğunuzun motivasyon kaynağını fark edin: Kimileri motive olmak için içsel kaynaklarını kullanırken kimileri dışsal kaynaklara daha çok ihtiyaç hisseder. İç motivasyonu yüksek çocukların planlı, istekli, sabırlı ve ne yapacaklarını bildiklerini; dış motivasyonu yüksek çocukların ise genellikle yönlendirilmeye ihtiyaç duyduğunu, işleri kısa sürede bitirmeye istekli, sonuç odaklı, bir an önce tamamlamaya uğraşan, uzun süren işlerden sıkılan ve enerjileri düşen, genellikle bir şeylere başlama konusunda zorluk çeken, erteleyen ya da tamamlamadan bırakan, işleri biriktiren kişiler olduklarını aklınızdan çıkarmayarak, çocuğunuzun içsel motivasyon kaynağını destekleyecek şekilde iletişim kurun.
Destek alın: Çocuğunuzun yaşına uygun şekilde ve isteksizliğinin sebebini doğru metotla destekleyerek ders çalışmayı onun için keyifli hale getirebilirsiniz. Her şeye rağmen bazen işler karışabilir, böyle durumlarda aile ortamınızın daha huzurlu ve ebeveyn çocuk iletişiminizin daha sağlıklı olmasını önceleyerek bir profesyonelden yardım almaktan çekinmeyin. Doğru tekniklerle çocuğunuz ders çalışmayı öğrenebilir, motivasyon için içsel kaynaklarını kullanır hale gelebilir.
